دانشمندان بریتانیایی در حال توسعه نخستین سیستم سیار مغناطیسینگاری مغز (MEG) جهان هستند که قادر است تغییرات عملکرد مغز را در زمان واقعی و ظرف چند دقیقه پس از انفجار شناسایی کند.
به گزارش سرویس فناوری جهانی مگ، برای افرادی که بارها در معرض امواج شوک ناشی از سلاحهای پرقدرت قرار میگیرند، این فناوری میتواند نقطه عطفی در حفظ ایمنی عصبی بلندمدت باشد.
این اسکنر مغزی جدید با فناوری کوانتومی قرار است نحوه حفاظت ارتشها از نیروهای خود در برابر آسیب ناشی از انفجار را متحول کند، زیرا تصویربرداری در سطح آزمایشگاه را بهطور مستقیم به میدان نبرد میآورد.
وزارت دفاع بیش از ۳ میلیون پوند برای این پروژه اختصاص داده است تا حسگرهای پیشرفته کوانتومی را درون یک آزمایشگاه قابل حمل به کار گیرد. نکته مهم این است که تیمهای پزشکی نظامی دیگر نیازی به انتقال سربازان به اسکنرهای ثابت بیمارستانی نخواهند داشت.
این MEG سیار برای نخستین بار توسط خدمات پزشکی دفاعی تحت فرماندهی عملیات سایبری و تخصصی به کار گرفته خواهد شد و به پزشکان امکان مشاهده فوری اثرات عصبی را میدهد که معمولا ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت از بین میرود.
اسکنر مغزی کوانتومی سیار
این سیستم که توسط شرکت Cerca Magnetics، زیرمجموعه دانشگاه ناتینگهام ساخته شده، با بهرهگیری از تخصص دانشگاههای ناتینگهام و بیرمنگام، به بررسی تغییرات ظریف و گذرای مغز ناشی از قرار گرفتن مکرر در معرض انفجار میپردازد.
مسئول امور سربازان بازنشسته بریتانیا، لوئیس سندهر-جونز، گفت: «ایمنی نیروهای ما اولویت اصلی است. به لطف فناوریهایی مانند این، حتی تغییرات جزئی فیزیکی اکنون قابل تشخیص شده و تصمیمگیریها و حفاظتهای حیاتی برای نیروهای ما بهبود مییابد.»
او افزود که این نوآوری دفاعی برای غیرنظامیان نیز سودمند است، بهویژه افرادی که از زوال عقل، صرع یا ضربه مغزی رنج میبرند. این دستاورد، تلاش بریتانیا در علوم دفاعی و تصویربرداری مغزی مبتنی بر کوانتوم را تثبیت میکند.
بیشتر بخوانید: تصویربرداری از مغز بدون نیاز به بیهوشی!
حتما بخوانید: پیشبینی خطر زوال عقل و بیماری های مزمن میانسالی با یک اسکن مغزی جدید
فراتر از کاربردهای نظامی
فراتر از کاربرد نظامی، همین اسکنر مغزی کوانتومی سیار میتواند به زودی در ورزشگاهها، محلهای اورژانسی یا ورودی بیمارستانها نیز به کار گرفته شود. جیمز میچل، نورولوژیست مشاور و محقق ارشد مطالعه انفجار نظامی بریتانیا، گفت: «این سیستم جدید، که نخستین نمونه در جهان است، انقلابی در تحقیقات اثرات انفجار بر نیروهای ما ایجاد خواهد کرد.»
برای نخستین بار، پژوهشگران قادر خواهند بود تصویری دقیق و زمانگذاریشده از فعالیت مغز در دقایق و ساعتهای پس از انفجار ثبت کنند و روند بهبود را طی روزها پیگیری نمایند. این دادهها میتواند محدودههای مبتنی بر شواهد برای مواجهه ایمن با انفجار را شکل دهد و در تصمیمات بازگشت به خدمت راهنمایی کند.
آسیبهای پنهان شناسایی میشوند
مطالعات نشان میدهد که قرار گرفتن مکرر در معرض امواج شوک، حتی بدون آسیب ظاهری، در طول دوران خدمت نظامی میتواند تجمع یابد و احتمال ابتلا به مشکلات جدی سلامت مغز را افزایش دهد. اما از آنجا که اثرات بسیار ظریف و کوتاهمدت هستند، اسکنرهای معمولی مستقر در بیمارستانها یا دانشگاهها به ندرت قادر به ثبت آنها هستند. در اینجا سیستم مبتنی بر کوانتوم OPM-MEG (مغناطیسینگار پمپی نوری) برجسته میشود.
پروفسور متیو بروکس، رئیس Cerca Magnetics، گفت: «این اسکنر مغزی کوانتومی محدودیتهایی را که اسکنرها را به دانشگاهها محدود کرده بود برمیدارد» و قابلیت جابهجایی آن میتواند «زمینهساز تحولات در سایر حوزهها نیز باشد.»
این پروژه انواع سلاحها را بررسی و الگوهای بهبود را ترسیم میکند و دادههای عینی درباره افرادی که در بالاترین خطر قرار دارند و سرعت تثبیت مغز پس از انفجار را فراهم میسازد. پروفسور کارن مالینگر گفت: «OPM-MEG بهصورت غیرتهاجمی عملکرد الکتریکی مغز را با دقت و حساسیت بیسابقه اندازهگیری میکند» و این ویژگی آن را برای بررسی اثرات حاد انفجار ایدهآل میسازد. این فناوری طی ده سال و تحت برنامه ملی فناوریهای کوانتومی بریتانیا، با حمایت DSIT و وزارت دفاع و با همکاری Magnetic Shields Limited، QuSpin و دانشکده فیزیک دانشگاه ناتینگهام توسعه یافته است.
انتظار میرود این سیستم تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶ عملیاتی شود.
