منتشر شده در 14 دی 1404 ساعت 11:16
یکی از اصلی ترین معضلات رانندگی در زمستان بخار گرفتن شیشه های خودرو است که موجب کاهش دید راننده می شود؛ در ادامه به دلایل و راه های جلوگیری از بخار گیری شیشه ها می پردازیم
با فرارسیدن فصل زمستان، بخار گرفتگی شیشههای خودرو به یکی از شایعترین و درعینحال خطرناکترین چالشهای رانندگی تبدیل میشود؛ پدیدهای که میتواند در کسری از ثانیه میدان دید راننده را بهشدت کاهش داده و ایمنی حرکت را به خطر بیندازد. کافی است در یک صبح سرد زمستانی، زمانی که اختلاف دمای فضای داخل کابین و هوای بیرون به حداکثر میرسد، موتور را روشن کنید؛ شیشه جلو و گاه شیشههای جانبی بهسرعت در هالهای از مه فرومیروند و مسیر پیشرو عملاً نامرئی میشود. این مسئله محدود به خودروهای فرسوده یا فاقد امکانات نیست و حتی در خودروهای مدرن، لوکس و مجهز به سیستمهای پیشرفته تهویه نیز مشاهده میشود. بااینحال، بخار گرفتن شیشهها نه یک نقص فنی مرموز است و نه پدیدهای غیرقابلکنترل؛ بلکه نتیجهای مستقیم از قوانین ترمودینامیک، رفتار بخار آب و شرایط رطوبتی داخل کابین خودرو است. درک صحیح این سازوکار فیزیکی، نخستین گام برای مقابله اصولی با این مشکل به شمار میآید. زمانی که هوای گرم و مرطوب داخل خودرو با سطح سرد شیشه تماس پیدا میکند، بخار آب موجود در هوا متراکم شده و بهصورت لایهای از مه روی شیشه مینشیند. هرچه اختلاف دما و میزان رطوبت بیشتر باشد، شدت این پدیده نیز افزایش مییابد.
علم پشت بخار شیشه: چرا اتفاق میافتد؟
بخار گرفتن شیشههای خودرو نتیجه مستقیم پدیدهای فیزیکی به نام میعان است؛ فرایندی که در زمستان به دلیل اختلاف دمای شدید، با شدت بیشتری رخ میدهد. هوای داخل کابین همواره حاوی مقداری رطوبت است؛ رطوبتی که از تنفس سرنشینان، لباس و کفشهای خیس، کفپوشهای مرطوب و حتی گرمشدن تدریجی کابین پس از روشنشدن موتور تأمین میشود. در مقابل، شیشههای خودرو از بیرون در تماس با هوای سرد زمستانی قرار دارند و سطحی سرد ایجاد میکنند. زمانی که هوای گرم و مرطوب داخل کابین به این سطح سرد برخورد میکند، بخار آب دیگر قادر به باقیماندن در هوا نیست و بهصورت مه یا قطرات ریز آب روی سطح داخلی شیشه مینشیند. این پدیده مشابه تشکیل قطرات آب روی یک لیوان سرد در محیط گرم است؛ با این تفاوت که در خودرو، اختلاف دما شدیدتر است. اگر خودرو مدت طولانی در سرما پارک شده باشد، شیشهها کاملاً سرد میشوند و ورود ناگهانی هوای گرم، بخار گرفتگی را سریعتر و شدیدتر میکند. نتیجه نهایی، کاهش دید راننده و افزایش خطر در رانندگی زمستانی است.
بسیاری از رانندگان با عادتهای اشتباه، بخار شیشه را تشدید میکنند:
خاموشکردن کولر در زمستان: کولر فقط برای خنککردن نیست؛ کمپرسور رطوبت هوا را میگیرد. اگر فقط بخاری روشن باشد، هوا گرم اما مرطوب باقی میماند و بخار شدید میشود. راه درست: کولر را همراه بخاری روشن کنید.
حالت گردش هوای داخلی (Recirculation) این حالت رطوبت را در کابین حبس میکند. راه درست: همیشه از هوای تازه استفاده کنید.
پاککردن دستی مداوم شیشه: فقط بخار را پخش میکند و چربی دست باعث چسبندگی قطرات میشود.
با اصلاح همین چند نکته ساده، شیشهها سریعتر شفاف شده و رانندگی زمستانی امنتر میشود.
بهترین ابزار زمستانی خودرو: دکمه Defrost
در اکثر خودروها، دکمهای با آیکون شیشه جلو و خطوط موجدار وجود دارد که Defrost نامیده میشود و دقیقاً برای شرایط بخار شیشه طراحی شده است:
کولر را به طور خودکار روشن میکند، هوا را خشک کرده و با حداکثر قدرت به سمت شیشه جلو و جانبی میفرستد. در برخی خودروها، بخاری عقب را هم فعال میکند. در شرایط بخار شدید، Defrost سریعترین راهحل است و معمولاً ظرف کمتر از ۵ دقیقه شیشه شفاف میشود. در خودروهای با سیستم تهویه اتوماتیک، ترکیب Auto + Defrost عملکرد بهینه و راحتتری ارائه میدهد.
نکات کلیدی نگهداری کابین برای کاهش بخار شیشه
۱ منابع رطوبت را حذف کنید:
کف خودرو: برف و آب کفشها ذوب میشوند و کفپوش را خیس میکنند. از کفپوشهای لاستیکی ضدآب استفاده کرده و مرتب خشک کنید.
لباس و وسایل خیس: چتر، کاپشن برفی یا کیسههای مرطوب را در صندوق قرار دهید، نه داخل کابین.
نشتی آب: درها و سقف را بررسی کنید؛ حتی یک قطره کوچک میتواند رطوبت مداوم ایجاد کند.
۲ فیلتر کابین را فراموش نکنید
فیلتر کابین هوا را قبل از ورود به سیستم تهویه تصفیه میکند. اگر کثیف باشد، جریان هوا کاهشیافته و خشککردن شیشه کند میشود. تعویض هر ۱۵-۲۰ هزار کیلومتر یا سالی یکبار توصیه میشود.
۳ شیشههای داخلی را تمیز نگه دارید
چربی، دود یا گردوغبار باعث چسبیدن راحتتر قطرات آب و تشکیل مه یکنواخت میشود. راهکار: هر ماه شیشههای داخلی را با شیشهشوی بدون آمونیاک و دستمال میکرو فیبر از بالابهپایین تمیز کنید تا لک باقی نماند.
ترفندهای خانگی و محصولات کمکی که واقعاً کار میکنند
اسپری ضد بخار: محصولات تجاری مثل Rain-X Anti-Fog یا مشابه ایرانی، لایهنازکی ایجاد میکنند که آب را دفع میکند.
ترفند سیبزمینی: یک سیبزمینی خام را نصف کنید و سطح بریده را روی شیشه داخلی بمالید. نشاسته طبیعی لایه ضد بخار ایجاد میکند.
بخار گرفتن شیشه در زمستان هیچگاه اجتنابناپذیر نیست. با درک علمی پدیده میعان، بهکارگیری هوشمندانه سیستم تهویه (ترکیب بخاری + کولر + Defrost)، کنترل منابع رطوبت در کابین و نگهداری منظم شیشهها، میتوان حتی در سردترین روزها دید کامل و رانندگی ایمن داشت. این اقدامات ساده نهتنها زمان شما را حفظ میکنند، بلکه ایمنی خودتان و سایر سرنشینان را به شکل چشمگیری افزایش میدهند. زمستان، دیگر تهدید نیست؛ بلکه فرصتی است برای رانندگی هوشمندانه و مطمئن.
کدام خودروی ایرانی بیشتر از همه تولید می شود؟ ؛ ۱۰ خودرو با بیشترین تیراژ
